Kapsamlı Kromozomal Tarama

Kapsamlı Kromozomal Tarama

CCS embriyo arasından sağlıklı olanların seçilmesini sağlar. Gebelik şansını artırmak için birden çok sayıda embriyo transferi gerekmez ve böylece çoğul gebelik riskinden kurtulmak mümkün olur. Anne rahmine tutunamayacak sorunlu olan embriyonun transferi engellenir, düşük ve buna bağlı rahim hasarı veya psikolojik travmadan da kaçınılmış olur.

FISH (Fluorescence In Situ Hybridisation) Nedir?

Anöplodi (sayısal kromozom bozuklukları) ve translokasyonların (yapısal kromozom bozuklukları) tayini için geçmişte FISH tekniği kullanılabilir. Yapılan biyopsi sonucu embriyodan alınan hücrelerin kromozomlarına floresan probların bağlanmasından sonra bu hücrelerden alınan sinyaller mikroskop aracılığıyla incelenip kromozom sayıları hakkında bilgi alınabilir. 8, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, X ve Y kromozomlarından oluşan ve spontan düşüklerde en sık rastlanan kromozomal anomalilerin tespitine dayanan paneller kullanılmakta, bu panel ile de embriyolarda oluşabilecek ve gebelik kayıplarına yol açan kromozomal anomalilerin bir bölümü saptanabilmektedir. Bu yönteminin avantajı doğrudan hücre çekirdeğine uygulanabilmesidir. Dezavantajı ise bu yöntemle incelenebilen kromozom sayısı sınırlı olmasıdır. Ayrıca, FISH yönteminde kromozomlara ait sinyallerinin üst üste gelmesi sonucunda muhtemel hatalı tanı bu yöntemin diğer bir dezavantajıdır. Dolayısıyla, günümüzde bu yöntem sadece translokasyon taşıyıcısı çiftlerde, eğer yeni nesil dizileme (next generation sequencing, NGS) veya array yöntemi uygun değilse kullanılmaktadır.

Array-Karşılaştırmalı Genomik Hibridizasyon (a-CGH)

Sınırlı sayıda kromozomun incelendiği FISH yöntemine alternatif olarak karşılaştırmalı genomik hibridizasyon (CGH, comparative genomic hybridization) yöntemi embriyolarda tüm kromozomların incelenmesini mümkün kılmıştır. Ancak, tekniğin önemli bir dezavantajı işlemin uzun sürmesidir. Bu sebeple biyopsi sonrası embriyolar vitrifikasyon yöntemiyle dondurulup saklanmaktadır. Vitrifikasyon yönteminin başarılı bir dondurma-çözme yöntemi olması, laboratuvarın bu konuda artan deneyimi ile birlikte özellikle 5. ve 6. gün blastosistlerde olası tüm prosedürler başarıyla uygulanabilmektedir.

Yeni Nesil Dizileme (Next Generation Sequencing, NGS)

Preimplantasyon genetik tanı için çeşitli yöntemler mevcuttur. Bunlardan mikroarray teknolojisi ya da diğer adıyla array CGH tüm genoma dağılmış yaklaşık 4000 adet genetik belirtecin kromozom çiftlerinin her birine bağlanması ile embriyolardaki tüm kromozomları inceleyebilmektedir. Ancak, bunu normal olduğu bilinen iki DNA ile karşılaştırarak dolaylı yoldan tespit eder. Yeni nesil dizileme (Next Generation Sequencing, NGS) tekniğinde ise DNA materyalinin çoğaltılması (amplifikasyonu) sonrası her örnekteki DNA enzimatik olarak milyonlarca parçaya ayrıştırılır ve bu DNA parçaların dizileri okunur ve her bir embriyoya ait toplam okuma sayısı belirlenir. NGS yönteminin a CGH yöntemine göre daha hassas ve doğru bir inceleme sağlaması ve embriyolardaki mozaizmi yüksek oranda saptayabilmesi nedeniyle daha avantajlı bir yöntemdir.

Farklı kromozomal yapıya sahip iki ya da ikiden fazla hücre topluluğu içeren embriyolara mozaik embriyo denir. Mozaik embriyolar anneya bağlanma (implantasyon) ve gebelik oranlarının düşük olması, artmış genetik anomaliler ve olumsuz gebelik sonuçları ile ilişkilidir. aCGH teknolojisinin mozaikliği ancak 50% oranında tespit edebilmesi NGS teknolojisine kıyasla dezavantajdır ve NGS ile hassas olarak raporlanan mozaiklik oranı ile çiftlere gebelik şansları hakkında daha doğru ve gerçekçi bilgi verebilmek mümkün olmaktadır.

Sorun Cevaplayalım